( 9 ) در اين صورت از مرز انسانيت خارج شده وبه حدّ حيوانيت سقوط كنند . چنانكه خداوند متعال در كتاب محكم خويش ، آنها را چنين توصيف كرده است : حيوانند بلكه از حيوان گمراه‌ترند . ( 10 ) وستايش مخصوص خداست چرا كه بهره‌اى از معرفت خود را به ما ارزانى فرمود واز نعمت شكر خويش به ما الهام فرمود وبرخى از درهاى نامتناهى علم به ربوبيتش را به سوى ما گشود وما را به مرتبهء اخلاص در توحيد خويش راهنمايى نمود واز شائبهء الحاد وشك در امرش دور كرد . ( 11 ) أو را چنان ستايشى كنيم كه در تمام عمر در شمار بندگان ستايشگر پروردگار باشيم وبا ستايش خويش گوى سبقت را از كساني كه به مقام عفو وخشنودى أو سبقت گرفته‌اند برباييم . ( 12 ) حمد وستايشى كه تاريكيهاى عالم برزخ را براي ما روشن سازد وراه دشوار جهان آخرت را براي ما آسان گرداند ومنازل ما نزد شاهدان صحنهء محشر ، شريفتر شود . روزى كه هر شخصي به پاداش وكيفر اعمالش مىرسد وهرگز به كسى ستم نمىشود . روزى كه هيچ يار وياورى نمىتواند كارى انجام دهد و [ انسان‌هاى گرفتار عذاب ] يارى نمىشوند . ( 13 ) خداى را آن‌گونه ستايش مىكنيم كه حمد وثناى ما تا أعلى علّيين برسد ودر كتاب مرقوم نزد شاهدان مقرّب الهى قرار گيرد . ( 14 ) ستايشى كه موجب چشم روشنى ما به هنگامى گردد كه چشمها از ترس ووحشت ، برق زنند وخيره شوند . وما به وسيلهء حمدمان روزى كه بدكاران رو سياه هستند نزد پروردگار رو سفيد شويم . ( 15 ) حمدى كه ما را از آتش دردناك الهى برهاند ودر جوار كرم خداى ، جاى دهد . ( 16 ) ستايشى كه به ما توان آن بخشد تا بتوانيم با فرشتگان مقرّب الهى رقابت وهمدوشى نماييم ودر بهشت جاويد الهى ومحلّ كرامت ربوبي با أنبيا ورسل الهى همنشين شويم . ( 17 ) ستايش ، مخصوص خدايى است كه براي ما اخلاق نيكو وصفات حسنه را بر گزيد . ( 18 ) وبراي ما روزيهاى پاكيزه ارزانى داشت وما را بر همهء آفريدگان برترى وفضيلت پايدار بخشيد . تا آنجا كه همهء آفريدگان با قدرت كامل وعزّت الهى ، مطيع ومنقاد ما گرديدند . ( 19 ) ستايش مخصوص خدايى است كه جز باب نياز ما به سوى خودش همهء درهاى نياز را بر روى ما بسته است ! با اين حال ، چگونه مىتوانيم أو را ستايش كنيم وكي مىتوانيم از عهدهء شكر أو برآييم ؟ . ( 20 ) حمد از آن خدايى است كه ابزار بسط وگسترش را با ما در آميخت وأسباب قبض را براي ما قرار داد وما را با نشاطهاى زندگى كامياب نمود وجوارح انجام اعمال را در وجود ما آفريد . وبا روزيهاى پاك ، به ما غذا داد وبا فضل وكرم خود ما را بي نياز ساخت وبا نعمتهاى بي پايان خويش ، بر ما منّت نهاد .